MẠCH NHA – LOÀI THẢO DƯỢC TỐT CHO ĐƯỜNG TIÊU HOÁ

Mạch nha được biết đến là dược liệu với nhiều tác dụng với đường tiêu hóa, chủ trị các chứng suy nhược kém ăn cho mọi lứa tuổi. Bài viết dưới đây của VIỆN NGHIÊN CỨU ỨNG DỤNG BẢO VỆ SỨC KHOẺ QUỐC TẾ sẽ giúp bạn hiểu rõ hơn về thành phần – công dụng – và cách dùng mạch nha sao cho hiệu quả:

  1. MÔ TẢ

Mạch nha tên gọi khác là Mầm mạch, lúa mạch, mầm lúa. Tên khoa học: Fructus Herdei germinatus.

Mạch nha có dạng hình thoi, màu vàng nhạt, trên lưng có mày bao quanh với 5 đường gân và râu dài đã gãy rụng, dài 8 – 12 mm, đường kính 3 – 4 mm. Phần bụng mạch nha có lớp mày hoa bao bọc, bóc bỏ lớp mày hoa này sẽ thấy có một rãnh dọc, phần dưới mọc ra mầm non dài 0,5 cm dài dạng mũi mác, mạch nha có mọc vài sợi rễ nhỏ. Chất cứng, bề mặt gãy màu trắng có tinh bột. Không mùi, vị hơi ngọt.

  1. THÀNH PHẦN HOÁ HỌC

Mạch nha chứa một số thành phần có lợi bao gồm: Tinh bột, Chất béo, Matose, Saccharose glucose, Men chuyển hóa đường, Protid, Lexitin, Sinh tố B, Các men amylase, Mantase, Amylase, Vitamin B,C.

  1. TÁC DỤNG DƯỢC LÝ THEO Y HỌC HIỆN ĐẠI.

Mạch nha chứa các chất có thể hấp thu ngay, và các enzym tiêu hóa nhờ thành phần Amylase và vitamin B, do đó giúp cho quá trình tiêu hóa các thức ăn có tinh bột và sử dụng hiệu quả cho người ăn uống kém tiêu, người không muốn ăn.

Mạch nha còn chứa các vitamin B, C, do đó còn được sử dụng để chữa các bệnh phù do thiếu vitamin.

  1. CÔNG DỤNG LIỀU DÙNG

Mạch nha có vị cam, tính bình, phân bố vào các kinh tỳ, vị dùng trong kiện tỳ tiêu thực, tiêu sưng thông sữa, chủ trị thực tích bụng đầy trướng, ăn kém, tiêu hóa kèm, làm mất sữa vú sưng đau do sữa ứ lại, vú tức đau khi căng sữa.

Theo y học cổ truyền, kẹo mạch nha có tác dụng bổ trung, ích khí, hỗ trợ dạ dày, nhuận phế và giải độc được chất độc của ô đầu (phụ tử). Ngày dùng 12 – 13 g dưới dạng nước pha hay cao mạch nha.

  1. BÀI THUỐC KINH NGHIỆM

 BÀI THUỐC 1: Chữa viêm loét dạ dày

16g sơn tra, 20g mạch nha, 20g thần khúc, 18g phục linh, 8g trần bì, 16g bán hạ, 8g liên kiều, 10g la bàn tử. Giã dập thảo dược, sắc với 1,5 lít nước. Thuốc chia làm 4 phần uống trong ngày.

BÀI THUỐC 2: Giảm đầy bụng, khó tiêu, ợ chua, ợ hơi

100g sa nhân đã được tán vụn; thanh bì (vỏ quýt), vỏ vối (nam hậu phác), vỏ rụt (nam mộc hương), thần khúc, mạch nha, mỗi vị 2g.Cách chữa:  Đem tất cả các nguyên liệu tán mịn rồi vo chung với mạch nha vo thành dạng viên. Mỗi khi dùng thì lấy 4g sắc với lá tía tô uống từ 3 – 5 ngày để cải thiện triệu chứng.

BÀI THUỐC 3: Bổ tỳ thang

Dùng 10 gram dược liệu, 10 gram bạch truật, 10 gram đảng sâm, 10 gram bạch linh, 3 gram cam thảo, 6 gram thảo quả, 3 gram can khương, 5 gram trần bì, 5 gram hậu phác. Mang tất cả dược liệu rửa sạch, cho vào nồi sắc cùng với 800ml nước lọc. Khi lượng nước trong nồi còn lại 400ml, tắt bếp, chắt nước và chia thành nhiều lần uống trong ngày. Sử dụng 1 thang/ngày trong 3 ngày sẽ nhận thấy bệnh tình thuyên giảm đáng kể.

BÀI THUỐC 4: Trị rối loạn đường tiêu hóa, chán ăn do dạ dày hư hàn

Dùng 10 gram dược liệu rửa sạch, cho vào chảo và sao qua. Cho dược liệu đã sao vào nồi cùng với 10 gram sinh sơn tra và 400ml nước lọc. Sắc thuốc với lửa nhỏ cho đến khi lượng nước thuốc trong nồi chỉ còn lại một nửa. Chắt lấy phần nước và chia thành 2 làm uống trong ngày. Sử dụng 1 thang/ngày cho đến khi bệnh tình thuyên giảm.

BÀI THUỐC 5: Bài thuốc tiêu sữa quá nhiều sau sinh

Sau khi rửa sạch, cho dược liệu vào nồi và sắc thành nước uống. Hoặc sử dụng thuốc đã thành phẩm. Sử dụng 100 – 200 gram/ngày chia thành nhiều lần uống.

BÀI THUỐC 6: Chữa tắc tia sữa kèm đau tức vú

Dùng dịch sắc của Mạch nha một nửa thuốc sống và một nửa thuốc rán. Sử dụng 30 – 60 gram/lần x 2 lần/ngày.

BÀI THUỐC 7: Bài thuốc từ mạch nha điều trị ứ khí

Dùng dược liệu, chỉ thực, sài hồ mỗi vị 10 gram. Mang tất cả dược liệu rửa sạch, cho vào nồi sắc cùng với 600ml nước lọc đến khi lượng nước trong nồi còn lại 200ml, tắt bếp. Chắt nước thuốc và chia thành 2 lần uống trong ngày. Sử dụng 1 thang/ngày trong 3 ngày.