CÚC VẠN THỌ – LOÀI HOA SINH RA CHO ĐÔI MẮT SÁNG KHOẺ

Cúc vạn thọ thường gọi là Vạn thọ. Đây là loại hoa thân thuộc của người dân Việt Nam, thường được dùng để trang trí, hoặc trưng lên bàn thờ. Nhưng hẳn chưa nhiều người biết đến những tác dụng trị bệnh của nó. Hãy cùng VIỆN NGHIÊN CỨU ỨNG DỤNG BẢO VỆ SỨC KHOẺ QUỐC TẾ  tìm hiểu về cây hoa quen thuộc này và tác dụng trong y học của nó qua bài viết sau:

1. MÔ TẢ

Cúc vạn thọ có tên khoa học Tagetes erecta L., thuộc họ Cúc (Asteraceae). Đây là cây thân thảo mọc đứng, cao 0,6-1m, phân nhánh thành bụi có cành nằm trải ra. Lá xẻ sâu hình lông chim, các thuỳ hẹp, dài, nhọn, khía răng cưa. Toàn thân có mùi hơi hắc.

Đầu hoa toả tròn, rộng 3-4cm hay hơn, mọc đơn độc hay tụ họp thành ngù. Lá bắc của bao chung hàn liền với nhau. Hoa màu vàng hay vàng cam, mào lông gồm 6-7 vẩy rời nhau hoặc hàn liền nhau. Hoa ở phía ngoài hình lưỡi nhỏ xoè ra, hoa ở phía trong hình ống và nhỏ. Quả bế có 1-2 vẩy ngắn.

2. THÀNH PHẦN HÓA HỌC

Toàn cây chứa 0,01% tinh dầu (ở mẫu khô lên đến 0,06%) có mùi thơm, mà thành phần gồm có d-limonen, ocimen, l-linalyl acetat, l-linalool, tagetone và nonanal. Hoa chứa chất màu là quercetagetin, từ các cánh hoa khô, người ta đã chiết được quercetagitrin và một glucosid của quercetagetin.

3. TÁC DỤNG DƯỢC LÝ THEO Y HỌC HIỆN ĐẠI

Tăng cường sức khỏe của mắt

Với 2 thành phần chính Lutein và Zeaxanthin, đây là 2 hoạt chất rất tốt cho đôi mắt, giúp sáng mắt, giảm các triệu chứng thoái hóa điểm vàng, đục thủy tinh thể. Một trong những tác dụng nổi bật của cúc vạn thọ là loại bỏ các chất oxy hóa, các gốc tự do gây ra thoái hóa điểm vàng, gây đục thủy tinh thể từ đó cải thiện các chứng năng cho mắt giúp sáng mắt.

Ngoài ra, các hợp chất chống oxy hóa có trong cúc vạn thọ rất có lợi cho việc cải thiện thị lực của bạn. Các chất beta-carotene hỗ trợ trong việc ngăn ngừa đục thủy tinh thể và thoái hóa điểm vàng.

Giảm viêm

Hoạt chất flavonoid, patulitrin từ hoa có tác dụng ức chế nhiều vi khuẩn gây bệnh thường gặp như Escherchia coli, Klebsiella pneumoniae, Pseudomonas aeruginosa, … Tác dụng chống oxy hóa và kháng khuẩn này giúp giải thích kinh nghiệm sử dụng loại hoa này trong điều trị các bệnh viêm nhiễm.

Cải thiện sức khỏe răng miệng

Chiết xuất cúc vạn thọ được sử dụng rộng rãi trong các sản phẩm chăm sóc răng miệng như kem đánh răng và nước súc miệng. Các đặc tính kháng khuẩn mà hoa sở hữu giúp tiêu diệt vi khuẩn có hại và do đó giúp bảo vệ miệng khỏi các bệnh như hư răng, viêm nướu.

Chữa lành vết loét và vết thương

Chiết xuất cúc vạn thọ có thể giúp đẩy nhanh quá trình chữa lành vết thương hở và giúp vết loét mau lành.

Hỗ trợ kinh nguyệt

Flavonoid có trong cúc vạn thọ giúp thư giãn cơ bắp, từ đó thúc đẩy lưu thông máu và làm dịu cơn đau do kinh nguyệt. Cúc vạn thọ cũng có thể giúp điều hòa kinh nguyệt.

CÔNG DỤNG – LIỀU DÙNG

Cúc vạn thọ có vị đắng, mùi thơm, tính mát, hơi cay. Nó có tác dụng tiêu viêm, làm long đờm, trị ho. Có tác giả cho rằng thân cây có tác dụng thông khí, trị ho; lá làm mát phổi, gan, giải nhiệt. Còn hoa thanh tâm, giáng hỏa, tiêu đờm. Tức là làm phát phần ngực, tiêu đờm ứ.

Ở Vân Nam (Trung Quốc), toàn cây và hoa được cho là có tác dụng bình can, tiềm dương, thanh nhiệt giải độc, chỉ khái hóa đàm, khu trong trừ thấp, bổ huyết. Tức là giúp làm mát cơ thể, trị phần đàm ứ trệ bên trong và bổ phần huyết.

Liều dùng 10-15g, dạng thuốc sắc.

BÀI THUỐC KINH NGHIỆM

Bài thuốc 1: Món ăn giúp duy trì và tăng cường thị lực

Chuẩn bị: Gan gà 50g và hoa cúc vạn thọ 20g.

Thực hiện: Đem cắt nhỏ và nấu thành canh, ăn khi nóng.

Bài thuốc 2:  Hỗ trợ điều trị bệnh hen suyễn

Chuẩn bị: Củ tầm sét, rau cần trôi, thài lài tía, rễ bạch đồng nữ, tinh tre mỡ, nhân trần mỗi vị 10g, cúc vạn thọ 20g.

Thực hiện: Đem các vị thái nhỏ, phơi khô và sắc với 400ml nước còn lại 100ml nước. Chia nước sắc thành 2 lần dùng và uống hết trong ngày.

 Bài thuốc 3:  chữa đau nhức tai, mụn nhọt và chữa vết bỏng nhẹ

Chuẩn bị: Lá cúc vạn thọ tươi.

Thực hiện: Rửa sạch, để ráo và giã nát, đắp lên vết bỏng và mụn nhọt. Nếu bị đau tai, ép lấy nước dùng.

Bài thuốc 4: chữa mụn nhọt chưa vỡ

Chuẩn bị: Muối ăn 10 hạt, lá táo ta 15g và lá cúc vạn thọ 10g.

Thực hiện: Đem thảo dược rửa sạch, giã nát với muối và đắp lên vùng da đau nhức. Nên thay 1 lần/ ngày cho đến khi khỏi hẳn.

Bài thuốc 5: chữa đau nhức răng

Chuẩn bị: Bột cúc vạn thọ.

Thực hiện: Chấm vào chỗ răng đau nhức.