Tag Archives: bán chi liên

BÁN CHI LIÊN – CÂY THUỐC HỖ TRỢ ĐIỀU TRỊ BỆNH UNG THƯ

Bán chi liên là dược liệu được sử dụng trong nhiều bài thuốc Y Học Cổ Truyền như hỗ trợ điều trị ung thư, xơ gan, viêm gan… Bài viết dưới đây sẽ giúp bạn tìm hiểu tổng quan về vị thuốc bán chi liên.

1. Mô tả

Bán chi liên hay còn được gọi là nha loát thảo, hoàng cầm râu, cỏ đa niên, có tên khoa học Scutellaria barbata Wall – thuộc ho Bạc hà. Một số đặc điểm của loại cây này như sau:

  • Chiều cao trung bình của cây từ 15 – 20cm, thân cây mềm, dạng bò, có 4 góc và phủ lông trắng xung quanh.
  • Lá cây có chiều dài từ 2 – 3cm, thành lá hình phiến có mũi mác dài hoặc hình trứng hẹp, phần lá trên ngọn không có cuống mảnh nhưng phần lá dưới thân có cuống mảnh;
  • Hoa cây màu tím đặc trưng, có 2 môi (môi trên có 3 thùy, môi dưới hình tròn), râu hoa dài khoảng 2 – 4cm thường có hình chuông và lông lưa thưa. Hoa nở vào mùa xuân và thường mọc theo nhánh dài;
  • Rễ cây hình trụ tròn hoặc dạng chùm xoắn; rễ cây có đường vân hình xoắn, hình mạng hoặc nhăn theo đường dọc. Rễ có đặc điểm hơi cong và kích thước nhỏ dần từ trên đỉnh xuống rễ, vỏ ngoài sần sùi và có màu vàng nâu, bên trong màu vàng lục và rỗng ở phần giữa.

2. Thành phần hóa học của bán chi liên

  • Toàn cây bán chi biên chứa scutellarin scutellarein, carthamidin, isocarthomidin (W. Tang và cs, 1992). Ngoài ra, còn có alcaloid, hợp chất phenol, sterol, tanin.
  • Rễ có cholesterol, β – sitosterol, acid stearic (Trung dược từ hải 1,1993).

 

3. Tác dụng dược lý theo y học hiện đại

  • Bán chi liên chứa hợp chất scutellarein có tác dụng ức chế hoạt động của protein kinase C trong não chuột bạch.
  • Phòng ngừa, hỗ trợ điều trị ung thư: Thực nghiệm sàng lọc cho thấy, dược liệu có tác dụng ức chế nhẹ đối với tế bào máu ung thư. Vị thuốc bán chi liên có chứa có hoạt chất tanin, phenol, alkaloid, đặc biệt là các flavonoid có công dụng rất hiệu quả giúp ngăn ngừa quá trình oxy hóa và giúp hóa lỏng các tế bào gây hại. Bên cạnh đó, các hoạt chất này còn giúp giảm đau, tăng cường sức đề kháng cho cơ thể, từ đó giúp cơ thể phòng ngừa và ngăn chặn sự phát triển của các tế bào ung thư. Đặc biệt kết hợp bán chi liên và bạch hoa xà (một loại dược liệu thân thảo) đem lại hiệu quả cao trong phòng ngừa và điều trị ung thư;

4. Công dụng – Liều dùng

  • Vị đắng, tính mát, quy kinh can.
  • Tác dụng: Chỉ thống, tiêu viêm, thanh nhiệt, giải độc, lợi tiểu và chống khối u tân sinh.
  • Chủ trị: Viêm ruột thừa cấp, lao phổi xơ (áp – xe phổi), xơ gan cổ trướng, viêm gan, chấn thương, nhiễm độc do rắn hoặc côn trùng cắn.
  • Dùng ngoài trị viêm vú, đòn ngã tổn thương, rắn độc cắn, mụn nhọt sưng đau, viêm mủ da,…
  • Dược liệu thường được dùng ở dạng sắc uống. Mỗi ngày dùng từ 20 – 40g, trong trường hợp cần thiết có thể tăng lên 80g/ ngày. Ngoài ra cây bán chi liên tươi còn có thể được dùng đắp ngoài để trị các loại mụn nhọt, vết thương do sâu bọ cắn,…

5. Bài thuốc chữa bệnh từ vị thuốc bán chi liên

Bài thuốc hỗ trợ điều trị ung thư

  • Chuẩn bị: Bạch hoa xà thiệt thảo 80g khô và bán chi liên 40g khô.
  • Thực hiện: Đem sắc với 750ml nước lấy 200ml nước. Sau đó đem chia thành 2 lần uống (sáng – chiều). Nên để thuốc nguội hoàn toàn trước khi uống, có thể dùng trước khi ăn 1 tiếng hoặc dùng sau khi ăn 2 tiếng.
  • Lưu ý: Không áp dụng bài thuốc này cho phụ nữ mang thai.

Bài thuốc hỗ trợ điều trị ung thư xoang hàm trên

  • Chuẩn bị: Cúc hoa và bạc hà mỗi vị 5 – 10g, đại hoàng, sa sâm và bồ công anh mỗi vị 10g, sinh mẫu lệ, bán chi liên, bạch hoa xà thiệt thảo, huyền sâm, hoàng cầm, thạch kiến xuyên và sinh địa mỗi vị 30g.
  • Thực hiện: Đem các vị sắc uống hằng ngày.

Bài thuốc trị bệnh ung thư mũi họng

  • Bài thuốc 1: Đào nhân, đông qua nhân, ý dĩ và bạch anh mỗi vị 10 – 16g, tiểu kế, bán hạ chế gừng, đại kế và nam tinh lùi mỗi vị 8g. Đem các vị sắc uống, ngày dùng 1 thang.
  • Bài thuốc 2: Thổ phục linh, thất diệp nhất chi hoa, hoàng dược tử, hạ khô thảo, bán chi liên, bạch hoa xà thiệt thảo, triết bối mẫu, bạch cương tàm, hoàng cầm, bạch mao căn và liên kiều mỗi vị 12g. Đem sắc uống đều đặn mỗi ngày.

Bài thuốc hỗ trợ điều trị ung thư thực quản (biểu hiện: họng khô, miệng khô, táo bón, ngực bỏng rát, mạch huyền tế sác)

  • Chuẩn bị: Bắc sa sâm, bạch hoa xà thiệt thảo, nam sa sâm, sinh địa và bán chi liên mỗi vị 16g, hoàng liên 8 – 10g, hạ khô thảo, chi tử và bạch anh mỗi vị 12g, tỳ bà diệp tươi, huyền sâm, bồ công anh, đương quy, lô căn tươi và mạch môn mỗi vị 20g.
  • Thực hiện: Sắc uống, ngày dùng 1 thang.

Bài thuốc hỗ trợ điều trị ung thư gan

  • Chuẩn bị: Kê cốt thảo và tiểu kim bất hoán mỗi vị 15g, bán chi liên và bạch hoa xà thiệt thảo mỗi vị 20g.
  • Thực hiện: Đem sắc uống, ngày dùng 1 thang.

6. Lưu ý:

Mặc dù có nhiều thành phần tốt cho sức khỏe nhưng bạn không nên tự ý sử dụng thảo dược bán chi liên. Nên hỏi bác sĩ chuyên khoa và thầy thuốc để kết hợp các vị thuốc và có liều cụ thể sử dụng hiệu quả.