Tag Archives: bòng bòng với tác dụng lợi tiểu

CÂY BÒNG BONG – ĐIỀU TRỊ BỆNH ĐƯỜNG TIẾT NIỆU

CÂY BÒNG BONG – ĐIỀU TRỊ BỆNH ĐƯỜNG TIẾT NIỆU

1.MÔ TẢ

Tên gọi khác: Cây bòng bong còn có tên gọi là dây thòng bong, thạch vĩ, dương vong. Trong Đông y gọi là hải kim sa, bởi các bào tử trên cây nhiều như biển (tức hải), và có sắc vàng lóng lánh như cát vàng (tức kim sa).

Tên dược: Spora Lygodii

Tên khoa học: Lyofodium japonium

Họ: Thòng bong (danh pháp khoa học: Schizaeaceae)

Cây bòng bong là một loại cây dây leo mọc hoang ở các bụi rậm hay bờ rào và có những đặc điểm nhận biết sau:

Bòng bong là loài thực vật dạng leo, thân rễ mọc bò và xanh tốt quanh năm. Loại cây này có cuống chính dày khoảng 2,4mm Lá cũng rất dài khoảng 16 – 30cm sẻ thành vài nhánh như lông chim. Lá mọc cách thành từng đốm trên cuống chính của cây. Lá xẻ lông chim 2 – 3 lần, các lá chét có hình tam giác, trục lá uốn ngoắn ngoèo, có lông, lá chét sinh sản giống với các lá thường, nhưng ngắn hơn. Trên mỗi mép lá chét con mang nhiều túi bào tử gọi là ổ túi bào tử là những hạt phấn nhỏ màu vàng nhạt hay nâu vàng, chất nhẹ, sờ nhẵn, cảm giác mát tay, nom tựa cát biển.

 

 2. THÀNH PHẦN HÓA HỌC

Cây bòng bong chứa flavonoid và một số axit hữu cơ.

 

3. CÔNG DỤNG – LIỀU DÙNG

Theo các ghi chép Đông Y, bòng bong dược liệu có vị ngọt, tính hàn, quy vào 2 kinh là bàng quang và tiểu trường.

Tác dụng: Lợi thấp, giải độc, thanh nhiệt, thông lâm, tả thấp nhiệt ở tiểu đường, bàng quang.

Chủ trị: Sỏi đường tiểu, sỏi mật, thủy thũng, viêm thận, mụn nhọt sang lở, bỏng da.

Nhờ đó, trong Đông y, vị thuốc này được sử dụng để điều trị các bệnh sau:

  • Chữa viêm thận, phù thũng, phù nề.
  • Chữa sỏi thận, sỏi bàng quang, sỏi mật, sỏi niệu đạo.
  • Chữa các chứng tả thấp nhiệt gây viêm bàng quang, viêm đường tiết niệu.
  • Chữa các chứng tiểu rắt, tiểu buốt, bí tiểu, tiểu tiện ra mủ, tiểu tiện ra dưỡng chất.
  • Điều trị bệnh viêm gan.
  • Dùng cho người bị mụn nhọt trên da, bị bỏng da hoặc chảy máu do tai nạn.

Cách dùng: Dùng Bòng bong cùng với các vị thuốc khác (tùy thuộc vào từng bài thuốc), dùng dưới dạng thuốc sắc hoặc tán thành bột mịn để sử dụng.

Liều lượng: Dùng 10 – 20 gram/ ngày.

 

4. BÀI THUỐC KINH NGHIỆM

Dưới đây là những bài thuốc từ Bòng bong trong Y học cổ truyền:

4.1 Bài thuốc từ Bòng bong chữa niệu đạo nóng rát, nhiệt chứng, tâm phiền, miệng đắng, lưỡi đỏ:

Dùng Bòng bong và Kim tiền thảo mỗi vị 60 gram; Sa tiền tử và Tiêu thạch mỗi vị 15 gram; Kê nội kim và Thạch vi mỗi vị 12 gram cùng với 9 gram Đông qùy tử. Mỗi ngày sử dụng một thang thuốc trên để sắc lấy nước dùng, chia phần nước sắc thành 3 phần nhỏ. Sử dụng thuốc khi thuốc còn nóng.

4.2 Bài thuốc từ Bòng bong chữa đầy bụng, trướng bụng do tỳ thấp trướng mãn, chữa ăn uống không tiêu:

Dùng 30 gram Bòng bong, 8 gram Bạch truật cùng với 2 gram Cam thảo. Đem một thang thuốc trên sắc cùng với lượng nước vừa đủ. Dùng khi thuốc còn nóng, nếu nguội nên hâm nóng lại trước khi sử dụng. Mỗi ngày sử dụng một thang thuốc.

4.3 Bài thuốc từ Bòng bong chữa trứng bụng gây khó thở khi nằm, toàn thân phù thũng:

Dùng 15 gram Bòng bong cùng với 15 gram hạt Bìm bìm sống, 15 gram hạt Bìm bìm sao vàng, 15 gram Cam toại. Đem tất cả các nguyên liệu trên nghiền nát thành bột mịn. Mỗi lần sử dụng 8 gram bột sắc cùng với một bát nước. Dùng thuốc mỗi ngày một lần trước mỗi bữa ăn.

4.4 Bài thuốc từ Bòng bong chữa ứ trệ, bụng dưới bí bách, có sỏi và nhiệt ứ:

Dùng Bòng bong và Hổ phách mỗi vị 9 gram; 60 gram Kim tiền thảo; Biển súc, Cù mạch, Mộc thông, Trư linh, Sa tiền, Phục linh, Trạch tả mỗi vị 15 gram; 18 gram Hoạt thạch; 10 gram Ngưu tất cùng với 3 gram Cam thảo. Đem một thang thuốc trên sắc lấy nước để dùng. Dùng thuốc khi thuốc còn ấm. Nếu có khí hư thì dùng thêm các vị thuốc khác, như: 16 gram Thục địa, 15 gram Hoàng kỳ, 12 gram Đương quy, 8 gram Xuyên khung và 12 gram Bạch thược. Nếu khí ứ trệ huyết thì dùng thêm 12 gram Nga truật, 10 gram Trần bì và 8 gram Mộc hương.

4.5 Bài thuốc từ Bòng bong chữa viêm gan:

Dùng 15 gram Bòng bong, 20 gram Xa tiền thảo cùng với 30 gram Nhân trần. Mỗi ngày sử dụng một thang thuốc trên cùng với một lượng nước phù hợp. Nên dùng thuốc khi còn nóng, nếu thuốc nguội nên hâm nóng lại trước khi sử dụng.

4.6 Bài thuốc từ Bòng bong chữa chứng ra nhiều bạch đới ở phụ nữ:

Dùng một lượng dây Bòng bong đem rửa sạch rồi cắt thành từng đoạn nhỏ. Sau đó đem nấu kỹ cùng với một ít thịt lợn nạc. Dùng thịt và uống nước canh, không sử dụng phần bã thuốc.

4.7 Bài thuốc từ Bòng bong chữa chứng tiểu tiện khó khăn, bụng dưới bí bách, nước tiểu đục, gây nên những cơn đau:

Dùng Bòng bong và Mang tiêu mỗi vị 100 gram cùng với 40 gram Hổ phách và 20 gram Bằng sa. Đem các vị thuốc trên tán thành bột mịn. Mỗi lần sử dụng 5 – 8 gram uống cùng với nước sôi để nguội. Mỗi ngày sử dụng 3 lần (sáng, trưa và tối).

4.8 Bài thuốc từ Bòng bong chữa đái dưỡng thấp:

Dùng Bòng bong và Hoạt thạch mỗi vị 40 gram cùng với 10 gram Cam thảo. Đem tất cả các nguyên liệu trên tán nhỏ rồi trộn đều. Mỗi lần sử dụng 8 gram cùng với nước sắc Mạch môn (khoảng 20 gram) hoặc nước sắc Cỏ bấc đèn (khoảng 10 gram). Mỗi ngày sử dụng thuốc 3 lần (sáng, trưa và tối).

4.9 Bài thuốc từ Bòng bong chữa tiểu tiện lẫn sỏi sạn:

Dùng Bòng bong, Bạch mao căn (rễ Cỏ tranh), Hoạt thạch mỗi vị 30 gram; 60 gram Kim tiền thảo và 12 gram Xa tiền thảo (cỏ Mã đề). Đem một thang thuốc trên sắc cùng với một lượng nước phù hợp, sắc đến khi cô đặc rồi chia thành 2 phần uống mỗi ngày.

4.10 Bài thuốc từ Bòng bong chữa sỏi niệu đạo:

Dùng 30 gram Bòng bong, 30 gram Mã đề và 15 gram Biển súc. Đem một thang thuốc trên sắc để lấy nước dùng. Nên dùng thuốc khi thuốc còn ấm.

4.11 Bài thuốc từ Bòng bong chữa tiểu tiện xuất huyết:

  • Dùng một lượng Bòng bong đem tán thành bột mịn. Mỗi lần sử dụng 8 gram hòa với nước đường để uống. Mỗi ngày sử dụng 3 lần.
  • Dùng dây Bòng bong và Biển súc mỗi vị 15 – 20 gram. Đem hai vị thuốc trên sắc cùng với một ít nước để dùng.

4.12 Bài thuốc từ Bòng bong chữa tiểu tiện khó khăn:

Dùng 60 – 90 gram Bòng bong đem sắc cùng với một lượng nước phù hợp, thêm một ít đường. Dùng thuốc thay cho nước trà.

4.13 Bài thuốc từ Bòng bong chữa đi ngoài có máu:

Dùng 60 – 90 gram dây và lá Bòng bong, đem rửa sạch với nước để loại bỏ bớt tạp chất rồi đem sắc cùng với nước. Chia lượng nước vừa sắc được thành 2 – 3 lần mỗi ngày (sử dụng thuốc trong ngày).

4.14 Bài thuốc từ Bòng bong chữa viêm tuyến vú:

Dùng 25 – 30 gram Bòng bong sắc kỹ cùng với nửa phần nước và nửa phân rượu. Chia lượng nước sắc được thành 3 phần nhỏ để uống trong ngày và sử dụng vào sáng, trưa và buổi tối.

4.15 Bài thuốc từ Bòng bong chữa di tinh, mộng tinh:

Dùng một nắm dây Bòng bong đem đốt tồn tính rồi nghiền nát thành bột mịn. Mỗi lần sử dụng 4 – 6 gram hòa nước nước sôi để dùng.

4.16 Bài thuốc từ Bòng bong chữa mụn rộp loang vòng:

Dùng một nắm lá và dây cây Bòng bong tươi, rửa sạch bằng nước lạnh rồi đem giã nát, sau đó đem đắp vào vết thương. Mỗi ngày thực hiện 2 lần.

4.17 Bài thuốc từ Bòng bong chữa vết thương bị ong đốt:

Dùng một nắm lá Bòng bong tươi đem rửa sạch bằng nước lạnh rồi giã nát. Sau đó đem đắp lên vị trí bị ong đốt.

Bài viết đã cung cấp cho bạn đọc cũng thông tin cần biết về cây Bòng bong và những bài thuốc chữa bệnh từ loại cây này. Tuy nhiên, thông tin chỉ mang giá trị tham khảo, công dụng dược lý của loại dược liệu này chưa được giới nghiên cứu dược lý công bố chính thức về công dụng của loại dược liệu này. Do đó, bạn đọc không được tự ý sử dụng dược liệu này khi chưa có sự đồng ý của bác sĩ hoặc lương y.