Tag Archives: cỏ mực có tác dụng cầm máu

CỎ MỰC – VỊ THUỐC CẦM MÁU HIỆU QUẢ

Cỏ mực là dược liệu nổi tiếng trong dân gian với tác dụng chính cầm máu hiệu quả. Ngoài tác dụng chính cầm máu, cỏ mực còn có tác dụng đối với các loại bệnh: lỵ chảy máu, viêm đường tiết niệu, kháng khuẩn, điều trị ho….

Bài viết dưới đây của Viện nghiên cứu tinh hoa y dược cổ truyền sẽ giúp bạn hiểu rõ hơn về thành phần – công dụng – và cách dùng của cỏ mực:

  1. MÔ TẢ

 Tên khác:  Cỏ nhọ nồi; hàn liên thảo; kim lăng thảo.

Tên khoa học: Eclipta prostrata L. hay Verbesina prostrata L.

Là loại cỏ mọc thẳng, cao tới 80cm, thân có lông, lá mọc đối có lông ở cả hai mặt, dài 2 – 8cm, rộng 5 – 15mm. Cụm hoa màu trắng ở đầu lá hoặc đầu cành, lá bắc dài 5 – 6mm, cũng có lông. Quả bế có 3 cạnh, hoặc dẹt, có cánh. Dài 3mm, rộng 1,5mm, cụt đầu.  

  1. THÀNH PHẦN HOÁ HỌC

Trong cây cỏ mực, người ta tìm thấy nhiều thành phần hóa học có tác dụng dược lý quan trọng như Alcaloid (ecliptin, nicotin và coumartin lacton), caroten và wedelolacton – một chất curmarin lacton từ đó tách ra được một flavonozit và chất demetylwedelacton. Ngoài ra còn có chất đắng, tannin và một ít tinh dầu. 

  1. TÁC DỤNG DƯỢC LÝ THEO Y HỌC HIỆN ĐẠI

  • Tác dụng cầm máu

Năm 1961, theo viện dược liệu và bộ môn dược lý trường Đại học Y dược Hà Nội nghiên cứu về tác dụng cầm máu và độc tính của Cỏ mực đi đến kết luận:

Nước sắc Cỏ mực khô với liều 3g/kg thể trọng trên khỉ làm tăng tỷ lệ prothrombin toàn phần dẫn đến tác dụng làm giảm thời gian quick rõ rệt. Nhọ nồi có tác dụng chống lại tác dụng của dicuramin như vitamin K. Cỏ mực làm tăng trương lực của tử cung cô lập. Trường hợp chảy máu tử cung, nếu dùng Cỏ mực có thể làm nén thành tử cung, làm tăng prothrombin. Góp phần hỗ trợ việc chống chảy máu.

  • Tác dụng đối với gan

Tác dụng cây nhọ nồi đối với gan nằm ở hàm lượng flavonoid cao cùng một số hoạt chất sinh học khác, ví dụ như wedelolactone. Nhờ vậy mà từ lâu, cỏ nhọ nồi đã được các bác sĩ y học cổ truyền Ấn Độ dùng để cải thiện chức năng gan và điều trị các bệnh lý về gan như viêm gan vàng da.

Năm 2015, thư viện Y khoa Quốc gia Hoa Kỳ đã công bố nghiên cứu về tác dụng của dịch chiết ethanol có trong cỏ mực. Theo đó, dịch chiết này đã được chứng minh là có khả năng tăng cường hoạt động của các enzyme chống oxy hóa gan, tăng trọng lượng gan. Ngoài ra, cỏ mực còn có công dụng tái tạo tế bào gan, bảo vệ gan trước tác hại của rượu bia, chất độc trong thực phẩm.

  • Tác dụng kháng khuẩn

Cây cỏ mực cũng được dùng với mục đích chống nhiễm trùng. Năm 2011, các nhà khoa học đã thực hiện nghiên cứu tìm hiểu về khả năng kháng khuẩn của nhiều loại dược liệu, bao gồm cả cây nhọ nồi. Kết quả cho thấy loại dược liệu này có thể kháng lại 9 loại vi khuẩn khác nhau, đặc biệt là khuẩn E.coli và tụ cầu khuẩn vàng.

  • Công dụng giảm đau

Một tác dụng của cây nhọ nồi khác cũng rất quan trọng đó là giảm đau. Cỏ nhọ nồi tươi là thành phần quan trọng trong các bài thuốc cổ Ấn Độ điều trị các bệnh như đau lưng, viêm nha chu, đau răng, đẩy nhanh quá trình làm lành vết thương.

Người ta cũng thực hiện nhiều thí nghiệm trên chuột và nhận thấy khả năng giảm đau của cây nhọ nồi ngang bằng với các loại thuốc giảm đau như aspirin hay codein. Một số nghiên cứu khác đã chỉ ra rằng, công dụng giảm đau của cây nhọ nồi đến từ hợp chất alkaloid và dịch chiết ethanol của cây.

  • Điều trị rối loạn tiêu hóa

Cũng theo y học cổ truyền Ấn Độ, ăn cỏ nhọ nồi tươi là bài thuốc hữu hiệu để trị chứng khó chịu ở dạ dày, khó tiêu, táo bón, rối loạn tiêu hóa. Một số nghiên cứu đã phát hiện ra rằng, trong cây nhọ nồi có hàm lượng dồi dào các hoạt chất có khả năng trung hòa axit. Ví dụ như tannin, vitamin K, flavonozit, carotene…

  • Điều trị viêm đường hô hấp

Các thành phần có trong cây cỏ mực có khả năng kháng viêm, làm tan đờm. Từ đó giúp điều trị các bệnh như nhiễm trùng đường hô hấp, cúm, ho có đờm do cảm lạnh, ho khan…

  • Chống nhiễm trùng bàng quang

Có đến 80% các ca nhiễm khuẩn đường tiết niệu gây ra bởi vi khuẩn E.coli. Cỏ mực có công dụng kháng viêm, kháng khuẩn vô cùng tuyệt vời, kể cả E.coli. Đồng thời giúp hạn chế tối đa các biến chứng có thể xảy ra do nhiễm khuẩn huyết khi mắc viêm bàng quang, viêm đường tiết niệu.

  • Tốt cho tóc

Dịch chiết của cây cỏ mực có chứa methanol – một thành phần có khả năng kích thích các nang tóc, có tiềm năng rất lớn trong việc cải thiện chứng rụng tóc, hói đầu. Ngoài ra, cỏ nhọ nhồi cũng được cho là có công dụng phòng chống tóc bạc sớm.

  • Tốt cho mắt

Trong cây nhọ nồi có hàm lượng dồi dào carotene. Đây là chất chống oxy hóa tuyệt vời, giúp nâng cao sức khỏe đôi mắt. Nhiều người còn cho rằng cây nhọ nồi còn có khả năng ức chế các gốc tự do, ngăn chặn quá trình gây ra bệnh đục thủy tinh thể và thoái hóa mắt.

  • Tốt cho tim mạch

Cây nhọ nồi là phương thuốc hỗ trợ kiểm soát huyết áp, giúp làm giảm lượng cholesterol xấu trong cơ thể, từ đó duy trì sức khỏe tim mạch. Theo các nhà khoa học, sở dĩ cỏ mực có công dụng giảm huyết áp là nhờ tính lợi tiểu của dược liệu này.

Một nghiên cứu công bố trên thư viện Y khoa Quốc gia Hoa Kỳ công bố kết quả thử nghiệm dịch chiết ethanol của cây nhọ nồi lên chuột bị tăng mỡ máu. Kết quả cho thấy dịch chiết giúp làm giảm mỡ máu, tăng khối lượng gan và giảm cân ở chuột.

  1. CÔNG DỤNG LIỀU DÙNG

Theo y học cổ truyền, cỏ mực có vị ngọt, chua, tính lương (mát huyết), chỉ huyết (cầm máu) vào 2 kinh can và thận, tác dụng bổ thận âm, thanh can nhiệt, làm đen râu tóc, chỉ huyết lỵ, dùng chữa can thận âm kém, xuất huyết nội tạng (chảy máu dạ dày, tiểu tiện ra máu, thổ huyết do lao, rong kinh), kiết lỵ, viêm gan mạn, chấn thương sưng tấy lở loét, mẩn ngứa…

Ngày dùng 6 – 12g dước dạng thuốc sắc hay làm thành viên uống.

 

 5. BÀI THUỐC KINH NGHIỆM

Bài thuốc hạ sốt:20 gam cỏ nhọ nồi, 20 gam củ sắn dây, 20 gam sài đất, 12 gam ké đầu ngựa, 16 gam cây cối xay, 16 gam cam thảo đất. Sắc lấy nước uống mỗi ngày một thang.

Bài thuốc trị sốt xuất huyết nhẹ:Cỏ nhọ nồi 20 gam, lá trắc bá sao đen khô 12 gam, hoa hòe sao đen 12 gam, củ hoặc lá sắn dây 20 gam, cam thảo đất 16 gam. Sắc uống một thang mỗi ngày.

Bài thuốc chữa chảy máu cam:Cỏ nhọ nồi 20 gam, hoa hoè sao đen 20 gam, cam thảo đất 16 gam. Sắc lấy nước uống một thang mỗi ngày.

Bài thuốc thanh nhiệt lương huyết, cầm máu, trị chảy máu cam, táo bón, viêm mũi dị ứng:Cỏ nhọ nồi 12 gam, đan bì 9 gam, sinh địa 12 gam, trắc bách diệp 12 gam, tri mẫu 9 gam, tiên hạc thảo 12 gam, hỏa ma nhân 12 gam, rễ cỏ tranh 15 gam và hoàng cầm 9 gam. Sắc uống ngày một thang thuốc.

Bài thuốc trị viêm họng:20 gam cỏ nhọ nồi, 12 gam củ rẻ quạt, 20 gam bồ công anh, 16 gam kim ngân hoa, 16 gam cam thảo đất. Sắc lấy nước uống một thang mỗi ngày. Dùng liên tục trong 3 – 5 ngày.

Bài thuốc trị bệnh eczema ở trẻ em:Cỏ nhọ nồi 50 gam, sắc lấy nước cô đặc, bôi chỗ vết đau. Sau 2 – 3 ngày bôi là dịch rỉ giảm, đóng vẩy, đỡ ngứa, khoảng một tuần là hết và không bị kích ứng.

Bài thuốc chữa gan nhiễm mỡ:Cỏ nhọ nồi 30 gam, trạch tả 15 gam, đương quy 15 gam và nữ trinh tử 20 gam. Trường hợp gan nhiễm mỡ do nghiện rượu thì thêm: cát căn 30 gam, bồ công anh 15 gam và chỉ củ tử (hạt khúng khéng) 15 gam. Người béo phì dẫn đến gan nhiễm mỡ thì thêm: đại hoàng 6 gam và lá sen 15 gam. Sắc lấy nước uống mỗi ngày một thang thuốc.

Bài thốc chữa tiểu đường, thể trạng ốm yếu:Cỏ nhọ nồi 10 gam, lư căn tươi 30 gam, ô mai 5 quả, mạch môn đông 10 gam, ngọc trúc 10 gam, nam sa sâm 10 gam, nữ trinh tử 10 gam. Sắc thuốc mỗi ngày uống một thang.

Bài thuốc cho phụ nữ mãn kinh, mệt mỏi, nhức đầu, ngủ không ngon giấc:Cỏ nhọ nồi 9 gam, hoàng cầm 9 gam, hồng hoa 9 gam, đương quy 9 gam, xuyên khung 6 gam, hoa cúc 9 gam, bạch thược 12 gam, sinh địa 12 gam, lá dâu 9 gam, ngưu tất 9 gam và nữ trinh tử 9 gam. Sắc uống một thang thuốc một ngày.

Bài thuốc chữa viêm cầu thận, viêm thận mạn tính, đau lưng, tiểu tiện khó, đái dắt, kinh nguyệt lâu không sạch:Cỏ nhọ nồi 30 gam, xuyên khung 10 gam, tiểu kế 30 gam, thục địa 10 gam, đương quy 10 gam, bạch thược 15 gam, xích thược 15 gam và bồ hoàng 15 gam. Sắc uống mỗi ngày một thang thuốc.

Thuốc bổ âm điều kinh nguyệt:Cỏ nhọ nồi 12 gam, thanh hao 10 gam, nguyên sâm 10 gam, sinh địa 15 gam, bạch thược 10 gam và đan sâm 10 gam. Sắc mỗi ngày uống ngày một thang thuốc.

Bài thuốc chữa viêm tuyến tiền liệt:Cỏ nhọ nồi 15 gam, câu kỷ tử 15 gam, thục địa 15 gam, ích trí nhân 10 gam, thỏ ty tử 12 gam, đảng sâm 15 gam, hoàng kỳ 15 gam, tỏa dương 10 gam, nữ trinh tử 12 gam, thổ phục linh 24 gam, đương quy 6 gam, vương bất lưu hành 10 gam. Sắc uống mỗi ngày một thàng.

Thang ích khí bổ thận, chữa xuất huyết tử cung:Cỏ nhọ nồi 30 gam, hoàng kỳ 60 gam, bạch thược 15 gam, thục địa 15 gam, sinh địa 15 gam, kinh giới sao 10 gam, nữ trinh tử 15 gam, thăng ma 6 gam, phúc bồn tử 15 gam. Sắc uống ngày một thang thuốc.