Tag Archives: Giảo cổ lam

GIẢO CỔ LAM – ỔN ĐỊNH ĐƯỜNG HUYẾT, GIẢM MỠ MÁU, HUYẾT ÁP

Trong kho tàng các loại cây thuốc dân gian Việt Nam thì giảo cổ lam là 1 cây thuốc quý có tác dụng chữa bách bệnh, đặc biệt các bệnh lý mãn tính như: tiểu đường, mỡ máu, bệnh lý tim mạch,…

Bài viết dưới đây của Viện nghiên cứu tinh hoa y dược cổ truyền sẽ giúp bạn hiểu rõ hơn về thành phần – công dụng – và cách dùng của dược liệu giảo cổ lam:

  1. MÔ TẢ

 Tên gọi khác: cổ yếm, thư tràng năm lá, dây lõa hùng, trường sinh thảo hoặc thất diệp đảm, ngũ diệp sâm….

Tên khoa học: Gynostemma pentaphyllum

Giảo cổ lam có thân dây leo mảnh, không lông, có chiều dài các phân đốt từ 6 – 10 cm, cây mọc leo trên giá tựa hoặc bò. Lá cây có hình lá kép chân vịt, có cuống ngắn, phiến hình xoan, thuôn nhọn 2 đầu, mép lá có răng cưa, dài 3-9cm, rộng 1,5-3cm, màu lục, mỏng. Thông thường một cành có khoảng từ 3 – 9 lá ( thường là 5 – 7 lá).

Bộ phận dùng toàn cây.

  1. THÀNH PHẦN HOÁ HỌC

Thành phần hóa học chính và được nghiên cứu nhiều nhất là saponin. Các saponin trong Giảo cổ lam thường được đặt tên là các Gypenosid. Trong 100 gypenosid đã được phân lập từ Giảo cổ lam thì có 6 saponin có trong Panax (nhân sâm). Ngoài saponin, Giảo cổ lam còn có các flavonoid như vitexin và những chất khác như allantoin, acid amin tan trong nước, nhiều vitamin và các nguyên tố vi lượng như Zn, Fe, Se…. 

  1. TÁC DỤNG DƯỢC LÝ THEO Y HỌC HIỆN ĐẠI

 – Hỗ trợ điều trị đái tháo đường

Năm 2004, Viện Dược liệu Trung ương kết hợp với Viện Karolinska Thụy Điển đã tìm ra hoạt chất mới từ cây giảo cổ lam có tác dụng kích thích tạo insulin. Các nhà nghiên cứu đã chứng minh được hoạt chất này và một saponin mới ra đời được đặt tên là Phanosid (lấy tên nhà khoa học Đào Văn Phan, trưởng nhóm nghiên cứu). Điều thú vị là Giảo cổ lam hầu như không làm hạ đường huyết khi nồng đường trong máu ở giới hạn bình thường mà chỉ làm giảm đường huyết ở những người có nồng độ đường huyết cao.

Năm 2011, Hội Đái tháo đường Thụy Điển phối hợp với Bộ môn Dược lý, trường ĐH Y Hà Nội thử nghiệm lâm sàng trên bệnh nhân tiểu đường type 2 tại Bệnh viện Lão khoa Trung ương. Các bệnh nhân được thử nghiệm đều có chỉ số đường huyết rất cao từ 9-14 mmol/l, được sử dụng Giảo cổ lam 6g/ngày (tương đương 3 gói trà giảo cổ lam 2g) trong 12 tuần. Kết quả, sau 12 tuần, các bệnh nhân đều giảm đường huyết xuống 3mmol/l so với nhóm không sử dụng giảo cổ lam.

– Hạ mỡ máu, ngăn ngừa xơ vữa động mạch

Giảo cổ lam được chứng minh là có chứa hơn 100 loại saponin tác dụng đặc biệt tốt trong việc làm hạ mỡ máu, ngăn ngừa xơ vữa động mạch. Năm 1999, nghiên cứu của GS. Phạm Thanh Kỳ đăng trên tạp chí Dược liệu khi tiến hành thử nghiệm trên mô hình chuột gây rối loạn mỡ máu bằng chế độ ăn giàu lipid cho thấy: uống Giảo cổ lam trong 30 ngày làm giảm cholesterol toàn phần 71% so với nhóm không sử dụng dược liệu này.

Một nghiên cứu khác của tác giả Samer Megalli, trường Đại học Sydney, Úc công bố năm 2005 cũng khẳng định tác dụng làm giảm cholesterol toàn phần trong máu, triglycerid và cholesterol LDL trên mô hình động vật thí nghiệm. Theo kết quả của nghiên cứu này thì Giảo cổ lam làm giảm lượng triglycerid trong máu 85%, cholesterol toàn phần 44% và giảm lượng LDL 35%, tác dụng này gần như tương đương với atorvastatin.

– Tác dụng lên tim mạch, huyết áp

Trung tâm Y tế Đại học Vanderbilt (Mỹ) đã đưa ra bằng chứng vô cùng thuyết phục khẳng định giảo cổ lam giúp ổn định huyết áp. Các nhà khoa học cho hay uống giảo cổ lam sẽ kích thích cơ thể sản xuất ra oxit nitric, một chất có vai trò tích cực trong việc kiểm soát huyết áp, phòng ngừa các biến chứng tim mạch.

Gần đây hoạt chất adenosin trong Giảo cổ lam 5 lá được GS.TSKH. Trần Văn Sung (nguyên Viện trưởng Viện Hóa học, Viện Hàn lâm Khoa học Việt Nam) phát hiện ra. Ông chỉ ra rằng adenosin có tác dụng rất tốt cho tim mạch (làm giảm những cơn đau tim rõ rệt), có khả năng tạo năng lượng mạnh, tăng khả năng chịu đựng của cơ tim, tăng cường máu lên não, ổn định huyết áp, giúp dễ ngủ và ngủ sâu giấc.

– Tác dụng chống khối u

Năm 2011, nghiên cứu của GS.TS Phạm Thanh Kỳ và PGS.TS Trần Lưu Vân Hiền (Viện Y học cổ truyền Nguyễn Bỉnh Khiêm) đã được đăng tải trên Tạp chí Dược học số 5/2011 chứng minh chiết xuất Giảo cổ lam có tác dụng ngăn ngừa và kìm hãm sự phát triển khối u một cách rõ rệt.

Năm 2012, 7 hoạt chất saponin mới trong cây Giảo cổ lam Việt Nam được tìm thấy bởi GS.TS Phạm Thanh Kỳ phối hợp với các cộng sự Hàn Quốc và được đặt tên là gypenoisd VN 01-07. Các chất này được chứng minh có khả năng tiêu diệt mạnh các tế bào ung thư bạch cầu, phổi, đại tràng, vú và tử cung.

– Hỗ trợ giảm cân

Giảo cổ lam cũng có tác dụng giảm béo nhờ vào khả năng hoạt hóa men AMPK, một men có vai trò quan trọng trong chuyển hóa năng lượng của cơ thể, làm thúc đẩy quá trình oxy hóa chất béo và tăng cường chuyển hóa đường, đạm, mỡ, giúp giảm lượng mỡ thừa, từ đó giảm cân hiệu quả.

– Tăng cường bảo vệ, phục hồi chức năng gan

Một nghiên cứu khác được thực hiện bởi nhóm các nhà khoa học tại Bệnh viện Taizhou, Đại học Y Ôn Châu, Trung Quốc. Thông qua thử nghiệm sử dụng dịch chiết từ cây giảo cổ lam trên chuột bị xơ hóa gan, sử dụng biện pháp phân tích vi sai định dạng sinh học và các phương pháp hiện đại. Nhóm nghiên cứu đã xác định và đi đến kết luận cây giảo cổ lam có tác dụng chống xơ hóa gan hiệu quả, ở cả in vivo và in vitro, mở ra những hướng đi mới trong điều trị xơ hóa gan bằng cây giảo cổ lam.

Một nghiên cứu mới đây của Trường Cao đẳng Y tế Cao Hùng, Đài Loan thông qua thí nghiệm trên chuột có sử dụng chiết xuất từ cây giảo cổ lam Gynostemma pentaphyllum với mục đích đánh giá hoạt động bảo vệ gan đối với tổn thương gan do acetaminophen gây ra ở chuột. Thông qua các kỹ thuật biện pháp phân tích, quan sát mô học nhóm nghiên cứu đã nhận thấy dịch chiết nước dịch chiết nước (100, 300 và 500mg/kg) từ cây giảo cổ lam đã có hoạt động bảo vệ và phục hồi tổn thương gan rất đáng kể.

  1. CÔNG DỤNG LIỀU DÙNG

Tính vị:Vị đắng, ngọt, tính hàn.

Quy kinh:Vào kinh can, phế

Công năng: Thanh nhiệt giải độc, chi ho, trừ đờm

Chủ trị: Đợt cấp của viêm phế quản mạn tính, viêm gan virus, viêm thận, viêm dạ dày cấp, bệnh tiểu dường, chứng tăng mỡ máu

Liều lượng, cách dùng: Ngày dùng từ 15 – 30g dưới dạng thuốc sắc hoặc có thể tán thành bột thô làm chè hãm uống

 

  1. BÀI THUỐC KINH NGHIỆM

 Bài thuốc 1: Hỗ trợ điều trị bệnh tiểu đường

Nguyên liệu: Giảo cổ lam 40g, cỏ ngọt 20g, nước.

Cách thực hiện: Giảo cổ lam và cỏ ngọt phơi khô sau đó chia làm 2 – 3 lần, pha với nước như trà uống bình thường trong ngày. Lưu ý  không sắc hai vị thuốc trên sẽ làm mất các hoạt chất và giảm mùi vị của dược liệu.

Bài thuốc 2: Hỗ trợ giải độc, mát gan và điều trị bệnh viêm gan virus

Nguyên liệu: 30g giảo cổ lam, 30g cây xạ đen, 20g cà gai leo, nước sôi, bình giữ nhiệt.

Cách thực hiện: cho tất cả nguyên liệu vào bình giữ nhiệt sau đó đổ thêm 1,5 lít nước sôi. Đậy kín nắp lại để trong khoảng thời gian 30 đến 45 phút có thể sử dụng được ngay. Hoặc cho hỗn hợp 3 loại trên vào sắc chung với 1,5 lít nước trong khoảng thời gian 20 phút. Sau khi sắc xong thấy nước đặc và khoảng lượng 2/3 đem tắt bếp. Chia hỗn hợp trên thành 3 phần và uống trong ngày uống trước khi ăn.

Bài thuốc 3: Hỗ trợ bệnh tiểu đường, mỡ máu

Nguyên liệu: Giảo cổ lam 25g, dây thìa canh 25 g.

Cách thực hiện: Cho giảo cổ lam và dây thìa canh vào nấu cùng với 1 lít nước, đun sôi nhỏ lửa còn khoảng 800ml tắt bếp. Sau đó để nguội và chia nước trên thành 3 phần uống trong ngày và trước bữa ăn khoảng 15 phút.