Tag Archives: ích trí nhân có tác dụng gì

ÍCH TRÍ NHÂN – VỊ THUỐC TRỊ TIỂU ĐÊM, TIỂU KHÔNG TỰ CHỦ

Trong Đông y, Ích trí nhân được coi là cứu tinh cho các bệnh nhân mắc chứng tiểu không tự chủ, tiểu đêm nhiều lần. Vậy sử dụng vị thuốc này như thế nào cho hiệu quả và nó còn có tác dụng gì,  bài viết dưới đây của Viện nghiên cứu tinh hoa y dược cổ truyền sẽ giúp bạn hiểu rõ hơn về thành phần – công dụng – và cách dùng của dược liệu ích trí nhân:

  1. MÔ TẢ

Tên gọi khác: Anh hoa khố, Ích chí tử, Trích đinh tử

Tên khoa học: Alpinia oxyphylla Miq

Ích trí nhân là cây thảo, sống lâu năm, cao 1-1,5m. toàn cây có vị cay. Lá hình mác dài 17-33cm, rộng 3-6cm. Hoa tự hình chùm mọc ở đầu cành. Hoa mầu trắng, có đốm tím. Quả hình cầu, đường kính 1,5cm, khi chín có mầu vàng xanh, hạt nhiều cạnh mầu xanh đen.

Vị thuốc Ích trí nhân là quả hình bầu dục, hai đầu hơi nhọn, dài 1,2 – 2 cm, đường kính 1 – 1,3 cm. Vỏ quả mỏng màu nâu hoặc nâu xám, có 13 – 20 đường gờ nhỏ, trên bề mặt lồi lõm không đều, ở đỉnh có vết bao hoa, gốc có vết cuống quả. Hạt dính thành khối 3 múi có màng mỏng ngăn cách; mỗi múi có 6 – 11 hạt.Hạt hình tròn dẹt hoặc nhiều cạnh, không đều, đường kính chừng 3 mm, màu nâu sáng hoặc vàng sáng. áo hạt mỏng, màu nâu nhạt, chất cứng, phôi nhũ màu trắng. Mùi thơm, vị cay, hơi đắng.

Bộ phận dùng: Quả gần chín đem phơi hoặc sấy khô của cây ích trí.

 

  1. THÀNH PHẦN HOÁ HỌC

Dược liệu ích trí nhân có chứa các thành phần hóa học chính sau đây:

0.7% tinh dầu, trong đó có Sesqui Tecpen C10H24 và Sesqui Tecpen Ancola, Tecpen C10H16, 1.7% saponin, 1,8-Cineole, A – Terpineol, A – Cyperone, A – Dimethyl Benzenepropanoic acid, B – Elemene, 1 – Methyl-3-Isopropylcyclohexane, Guaiol, Zingiberol, Aromadendrene

 

  1. TÁC DỤNG DƯỢC LÝ THEO Y HỌC HIỆN ĐẠI

Một số nghiên cứu y học hiện đại cho biết ích trí nhân có khả năng ức chế thụ thể muscarinic, chống viêm, giảm co thắt cơ bàng quang và hạn chế cơn són tiểu. Với các trường hợp tiểu không tự chủ được, cơ bàng quang đã bị suy yếu, dão, dược liệu còn hỗ trợ phục hồi cơ bàng quang.

Thuốc có tác dụng ức chế co bóp hồi tràng, cường tim, làm giãn mạch.

Nước sắc Ích chí nhân cho uống 50 mg/kg đối với chuột, thấy có tác dụng chống loét dạ dày.

Nước sắc Ích chí nhân có tác dụng ức chế tiền liệt tuyến.

Nước sắc Ích chí nhân có tác dụng làm tăng ngoại chu vi huyết dịch bạch tế bào.

  1. CÔNG DỤNG LIỀU DÙNG

Theo y học cổ truyền, ích trí nhân:

  • Tính vị: Vị cay, tính ôn
  • Quy kinh: Vào kinh thận, tỳ
  • Công năng: Ôn tỳ, ấm thận, cố tinh, chỉ tả, cầm được chảy nước bọt, súc niệu.
  • Chủ trị: Tỳ hàn tiêu chảy, đau bụng cảm giác lạnh, nôn mửa, miệng nhiều bọt dãi, đầy hơi, người già hay đái đêm, đái đục, tiểu són, tiểu vặt, di tinh, đái dầm.

Liều dùng:

  • Ích chí tử có thể dùng độc vị hoặc dùng kết hợp, có thể tán bột hoặc sắc thành thuốc.
  • Liều lượng khuyến cáo: 4 – 12 g mỗi ngày.

  1. BÀI THUỐC KINH NGHIỆM

 –       Trị tiểu đêm: 20 hạt ích chí tử uống với 200ml nước, dùng trước khi đi ngủ để đạt hiệu quả tốt nhất.

–       Trị di tinh: Phục thần, phục linh, ích trí nhân với liều lượng bằng nhau, nghiền thành bột, dùng 8g/lần, 2 lần/ngày, uống cùng nước ấm đã đun sôi.

–       Trị chứng nước dãi chảy nhiều: Phục linh 16g, xa tiền tử, quất bì, bán hạ, đảng sâm, ích trí tử mỗi loại 12g, sắc lấy nước và uống khi còn ấm.

–       Trị tiêu chảy:  Phục thần, phục linh, ích chí tử nghiền bột mịn, dùng từ 8 – 12g/lần.

–       Trị chứng tiêu chảy liên tục, bụng đau trướng: 80g ích trí nhân sắc thật đặc, lấy nước uống dần.

–       Trị đi tiểu ra máu: Cam thảo, viễn chí mỗi loại 320g, phục thần 80g, ích chí tử 80g. Nghiền bột và trộn cùng rượu rồi hoàn thành viên cỡ bằng hạt ngô lớn. Mỗi lần lấy 50 viên uống cùng nước gừng sắc, hiệu quả tốt nhất khi đói.

–       Trị đầy bụng, tiểu đục như nước vo gạo: Tẩm ích chí tử với nước muối rồi sao lên. Dùng nước gừng sống tẩm hậu phác sao tiếp. 2 vị bằng nhau, thêm 1 trái táo, 3 lát gừng và sắc lấy nước uống khi còn nóng.

–       Vị thuốc thơm miệng: 8g cam thảo, 40g ích chí tử, nghiền thành bột và đóng trong gói kín. Thi thoảng liếm một chút bột thuốc để làm tan mọi mùi hôi tanh trong miệng.