Tag Archives: lạc tiên có tác dụng mất ngủ

LẠC TIÊN – Vị thuốc an thần, chữa mất ngủ

Cùng với tâm sen, lá vông, long nhãn, bình vôi, lạc tiên là một thảo dược có tác dụng chữa mất ngủ vô cùng hiệu quả. Tuy nhiên, không phải ai cũng biết sử dụng đúng cách loài thảo dược này. Bài viết dưới đây, chúng tôi sẽ gửi tới quý độc giả những thông tin hữu ích liên quan đến lạc tiên:

1, MÔ TẢ

Cây lạc tiên là loại thảo dược quen thuộc được tìm thấy ở xung quanh vườn nhà, ven sông hoặc bãi đất trống. Lạc tiên còn có tên gọi khác là chùm bao, dây nhãn lồng, dây lưới, mắm nêm, dây bầu đường, mỏ pỉ, quánh mon (Tày), co hồng tiên (Thái), tây phiên liên.

Tên khoa học: Passiflora Foetida.

Họ khoa học: Họ Lạc tiên (Passifloraceae).

Đặc điểm vị thuốc

Lạc tiên là loại dây leo, thân rỗng và mềm, có nhiều lông thưa. Lá mọc so le, 3 thùy, mép và hai mặt có lông mịn, tua cuốn cuộn tròn. Hoa mọc từ nách lá có màu trắng to, đều, ở giữa tím nhạt, phần phụ hình sợi đều, lưỡng tính có 5 cánh. Quả cây lạc tiên được bao ngoài bởi lớp đài có gân xanh, màu xanh, khi chín có màu vàng, ăn được. Vỏ quả rất mỏng, bên trong có nhiều hạt nhỏ và có nhiều dịch. Thông thường, hoa lạc tiên sẽ nở vào tháng 4 hoặc tháng 5 hàng năm, quả vào khoảng tháng 5 đến tháng 7 hàng năm, cây sẽ cho quả chín,

Lạc tiên mọc hoang ở nhiều vùng trong nước ta, nhất là một số tỉnh vùng núi phía Bắc, nơi có độ cao trung bình 1000m so với mặt biển, như Bắc Giang, Yên Bái, Quảng Ninh, Hòa Bình…, đôi khi phân bố ngay cả một số tỉnh đồng bằng, như Thái Bình, Hải Dương…

Phân biệt một số loài lạc tiên

Ngoài loài lạc tiên nói trên, để tránh nhầm lẫn, cần lưu ý tới một số loài khác cũng mang tên lạc tiên.

Lạc tiên Nam Bộ (Passiflora cochinchinensis Spreng) cũng là cây leo nhưng cành hơi dẹt, có khía rãnh. Lá thuôn hẹp, gốc lá và đầu lá hơi tròn, mép nguyên, mặt trên nhẵn, mặt dưới có ít lông. Cụm hoa màu trắng. Quả nhỏ hình trứng nhẵn. Cây này không được dùng làm thuốc an thần như lạc tiên nói trên.

– Lạc tiên tây (P. incarnata L.): là dây leo, dài đến 9 – 10m. Thân có rãnh dọc, vỏ màu xám nhạt, sau chuyển màu đỏ tía, khi non có lông mịn. Lá mọc so le, ba thùy, mép có răng cưa, có tua cuốn ở kẽ lá. Hoa to, màu trắng, thơm, có cuống dài, màu tím hoặc hơi hồng. Quả hình trứng. Khi chín có màu vàng. Quả có vị chua, chứa vitamin. Có tác dụng bổ mát, giải nhiệt.

– Lạc tiên trứng, còn gọi là dây mát (P. edulis Sím): Là dây leo, mảnh, dài hàng chục mét. Thân mềm, hình trụ, có rãnh dọc, nhiều lông thưa. Lá mọc so le, chia 3 thùy, nhẵn, mép khía răng cưa, gốc lá hình tim, có hai tuyến nhỏ, đầu lá nhọn. Hoa mọc riêng ở kẽ lá, có cuống dài, màu trắng. Quả mọng hình trứng, khi chín màu da cam. Ở nước ta, dây mát mọc hoang ở vùng Kỳ Sơn, Nghệ An. Dây mát cho quả thơm ngon, vỏ quả chứa nhiều vitamin C, axít hữu cơ, tanin, đường, các nguyên tố vi lượng: Si, K, P… Dịch quả cũng chứa nhiều vitamin C, tinh dầu, axít amin và β- caroten. Quả lạc tiên trứng được dùng làm thực phẩm, pha chế đồ uống, đồ hộp, bánh kẹo, kem, đồ tráng miệng sau bữa ăn và làm thuốc bổ có tác dụng kích thích thần kinh và giúp cho việc tiêu hóa được tốt hơn.

 

2, THÀNH PHẦN HÓA HỌC

Trong thành phần của lạc tiên có:

  • Alcaloid, bao gồm các dẫn chất harmol, harmin, harman, harmalin và harmalol.
  • Hoạt chất flavonoid trong lạc tiên chiếm từ 0.5 – 2.1%, trong đó chủ yếu là saponaretin, saponarin  và vitexin.
  • Ngoài ra, dược liệu này còn có rất nhiều vitamin, khoáng chất tốt cho sức khỏe con người.

 

3, TÁC DỤNG CỦA LẠC TIÊN

Chiết xuất alcaloid có trong lạc tiên giúp kìm hãm sự hoạt động của cafein. Từ đó, mang đến cho con người giấc ngủ ngon hơn, giảm stress và an thần hiệu quả. Sau quá trình sử dụng bài thuốc, người dùng sẽ cải thiện được chất lượng giấc ngủ, ngủ sâu và ngon giấc hơn; không còn gặp phải tình trạng mơ ngủ, tỉnh giấc giữa đêm.

Thành phần flavonoid làm giúp ổn định huyết áp, ổn định nhịp tim, tăng cường lưu thông máu. Làm cho cơ thể luôn cảm thấy thoải mái, sáng khoái và yêu đời hơn.

Một số thành phần có trong cây lạc tiên còn có tính kháng khuẩn, kháng viêm, cải thiện tình trạng đau nhức xương khớp và bồi bổ gan thận.

Cây lạc tiên có tác dụng chống co thắt và làm giãn các cơ trơn trong cơ thể. Chính vì vậy hỗ trợ điều trị các cơn đau tử cung và đường tiêu hóa. Đây cũng là vị thuốc hữu ích giúp chị em thoát khỏi chứng hành kinh sớm.

Khi thái nhỏ phần lá, dây và hoa của lạc tiên đem sấy khô và sử dụng có tác dụng làm mát gan.

Lá lạc tiên nấu nước tắm giúp trị ghẻ ngứa, mụn mủ, các bệnh ngoài da. Đồng thời nếu dùng chung với lá dâu, tâm sen,… sẽ giúp cơ thể chấm dứt tình trạng nóng trong.

 

4, CÔNG DỤNG – LIỀU LƯỢNG

Công dụng

Theo đông y Lạc tiên có vị ngọt, đắng, tính mát; quy kinh tâm, can; có công dụng an thần dưỡng can giải nhiệt, giảm đau. Chủ trị các chứng mất ngủ, suy nhược thần kinh; làm mát gan và hỗ trợ đắc lực trong quá trình điều trị một số bệnh lý về gan; trị mụn nhọt, ghẻ ngứa, viêm da; giảm đau bụng do nhiệt táo.

Liều dùng

Liều dùng 12-20g/ngày, nếu dùng ở dạng tươi mỗi ngày 1 nắm.

 

5, BÀI THUỐC KINH NGHIỆM

1, Trị mất ngủ

Cách 1: Nấu canh lạc tiên

 Hái ngọn lạc tiên tươi, sau đó đem rửa sạch với nước. Có thể ngâm vào nước muối pha loãng khoảng 15 phút để loại bỏ bụi bẩn, vi khuẩn. Sau đó, dùng lạc tiên đem nấu canh như với các loại rau khác để ăn hàng ngày. Các chuyên gia khuyên rằng, sử dụng vào bữa tối sẽ mang lại hiệu quả tốt hơn cho người bệnh.

Cách 2: Thuốc sắc

Lạc tiên 20g, Cam thảo 6g, Hạt sen 12g, Cỏ ngọt 15g, Lá vông 12g, Thạch xương bồ 6g, Cỏ tre 10g, Toan táo nhân (sao cháy) 10g, Lá dâu 10g

Cách dùng: Đun tất cả các dược liệu với 600ml nước, đun sôi rồi vặn thật nhỏ lửa. Đun cho tới khi chỉ còn 200ml nước thì tắt bếp. Dùng thuốc 2 lần mỗi ngày và áp dụng trong khoảng 1-2 tháng để thấy tác dụng mà dược liệu mang lại.

Cách 3: Chế biến cao lỏng

Lạc tiên 50g, Lá vông 30g, Tâm sen 2,2g, Lá dâu tằm 10g

Cách làm: Đun tất cả các nguyên liệu cùng 100ml nước, đun sôi rồi vặn nhỏ lửa, tiếp tục đun cho tới khi chỉ còn một chút nước, cô thành cao lỏng thì tắt bếp. Sử dụng 2-4 thìa nhỏ mỗi ngày và pha cùng nước ấm để dùng trước khi đi ngủ.

2, Trị viêm da, ghẻ ngứa

Dây lá Lạc tiên với lượng vừa đủ, nấu nước tắm và rửa.

3, Giúp mát gan, giải nhiệt

500g quả lạc tiên chín

250g đường kính trắng

Cách dùng: Đem quả lạc tiên bổ đôi và chỉ chắt lọc lấy dịch bên trong của quả.  Cho lượng đường vào 1 lít nước, khuấy đều cho đến khi tan hết. Tiếp đến, đổ phần dịch quả lạc tiên vào phần nước đường, khuấy đều lên. Sử dụng nước này mỗi ngày sau các bữa ăn để phát huy hiệu quả tốt nhất.

 

6, LƯU Ý KHI DÙNG VỊ THUỐC LẠC TIÊN

Dù là một loại dược liệu lành tính, mang lại công dụng vàng cho sức khỏe, tuy nhiên, khi sử dụng, người tiêu dùng cần phải lưu ý những điều sau đây:

  • Tùy thuộc vào tình trạng bệnh của mỗi người sẽ có liều lượng sử dụng khác nhau.
  • Phụ nữ đang mang thai hoặc cho con bú cần phải tham khảo ý kiến của những người có chuyên về liều lượng sử dụng.
  • Không được phép tự ý sử dụng kết hợp lạc tiên với các loại dược liệu khác hay thuốc Tây.
  • Tìm hiểu kỹ về những món ăn, các loại thực phẩm cần phải kiêng kỵ. khi điều trị những bài thuốc từ cây lạc tiên.
  • Trước khi sử dụng dược liệu, cần phải tham khảo ý kiến của chuyên gia và những người có chuyên môn.
  • Khi sử dụng quá liều khuyến cáo, người bệnh sẽ gặp một số triệu chứng đó là: lo lắng, mệt mỏi, bồn chồn, buồn nôn, buồn ngủ, nhịp tim thất thường… Do đó, sau khi sử dụng lạc tiên mà thấy có bất kỳ dấu hiệu bất thường nào cần giảm liều hoặc ngừng ngay và tìm phương thuốc khác hiệu quả hơn.