Tag Archives: sách đỏ Việt Nam

Tại sao Nần nghệ lại được coi là dược liệu quý hiếm và đưa vào “Sách đỏ” Việt Nam

Tại sao Nần nghệ lại được coi là dược liệu quý hiếm và đưa vào “Sách đỏ” Việt Nam. Bài viết dưới đây sẽ giúp bạn hiểu rõ hơn về thành phần – công dụng – và cách dùng của nần nghệ:

  1. MÔ TẢ

Nần nghệ là loài thực vật đặc hữu của vùng Trung Quốc, Đài Loan. Ngoài ra có xuất hiện tại Myanmar, Ấn Độ và vùng Tây Bắc của Việt Nam. Nần vàng thuộc họ Củ nâu, tên khoa học là Dioscorea collettii.

Nần vàng (nần nghệ) phát triển ở độ cao trên 1.500m so với mực nước biển. Đây là loại cây dây leo, thân cuốn. Thân giống cây sắn, có củ màu nâu vàng, bên trong màu vàng, sần sùi. Rễ giống râu hùm (trong tiếng dân tộc, nần có nghĩa là râu hùm). Phiến lá hình trái tim, hạt có cánh tròn. Thân khi khô có màu đen.

Rễ cây có màu vàng, có nhiều nhánh ngắn, tạo thành một khối có đường kính tới 20cm. Thân rễ nằm dưới đất, tháng 2-3 mới mọc thân để sinh trưởng. Tháng 5-6 ra hoa và kết quả.

  1. THÀNH PHẦN HOÁ HỌC

Thành phần chính là diosgenin (chiếm hơn 2,5% trên dược liệu khô), hàm lượng này sẽ đạt cao nhất lúc cây ra hoa (4,4%).

  1. TÁC DỤNG DƯỢC LÝ THEO Y HỌC HIỆN ĐẠI.

Nần nghệ là dược liệu nằm trong công trình nghiên cứu về nhiều cây thuốc quý đạt giải thưởng Hồ Chí Minh với những nghiên cứu chuyên sâu trong hơn 40 năm qua, đặc biệt là những nghiên cứu của TS, Lương y Nguyễn Hoàng (Nguyên giảng viên trường ĐH Dược Hà Nội) chứng minh công dụng vượt trội:

  • Nần nghệ có tác dụng hạ cholesterol rõ ràng, rối loạn lipid máu mà không có bất cứ tác dụng phụ nào
  • Điều đáng lưu ý là Nần nghệ hạ cholesterol, đặc biệt hạ rất mạnh LDL (low density lipoprotein: lipoprotein tỷ trọng thấp – còn gọi là các “cholesterol xấu” bởi vì chất này làm tăng các mảng bám mỡ trong động mạch, gây các biến chứng xơ vữa động mạch, nhồi máu cơ tim…).
  • Diosgenin có thể ảnh hưởng đến một số bệnh chuyển hóa do có ảnh hưởng trực tiếp đến một số mục tiêu phân tử tham gia vào quá trình chuyển hóa enzyme cũng như quá trình dẫn truyền tín hiệu ở gan. Vì vậy, những điều này giúp diosgenin có thể điều hòa chức năng gan một cách hợp lý và có thể hỗ trợ trong việc kiểm soát điều trị các bệnh về gan đặc biệt là bệnh gan nhiễm mỡ.
  • Thêm nữa, Nần nghệ lại có xu hướng tăng HDL (high density lipoprotein: lipoprotein tỷ trọng cao – còn gọi là các “cholesterol tốt”, giúp chuyển cholesterol dư thừa từ thành mạch máu về gan để chuyển hóa, giảm nguy cơ tai biến, nhồi máu cơ tim) 
  1. CÔNG DỤNG LIỀU DÙNG

Thân rễ Nần nghệ có vị khổ, tính bình, vào các kinh can, thận, dùng để giải độc, tiêu thũng, tán ứ, chỉ thống, khu phong, trừ thấp, chủ trị các bệnh như đau xương khớp do phong thấp, đau lưng gối, viêm đường tiết niệu, bạch đới, rắn cắn, hạ cholesterol máu, hạ huyết áp.

Ngày dùng từ 9 – 12g, dạng hãm hoặc sắc uống, thường phối hợp với các dược liệu khác.

  1. BÀI THUỐC KINH NGHIỆM

 Bài thuốc chữa mỡ máu

Cách 1: Đem 15 g Nần nghệ đã phơi khô, hoặc cắt mỏng 40 g Nần nghệ tươi, đem sắc với 500 ml, đến khi còn hơn một nửa thì chia làm 2 lần, uống trong ngày, sau ăn 30 phút.

Cách 2: Lấy lượng vừa đủ pha với nước ấm, uống sau bữa ăn như thuốc sắc nói trên.